Yoga en (hyper)mobiliteit van de gewrichten

MH900440131Ik hou van bewegen, zet mij niet te lang op een stoel, ik word geheid chagrijnig. Over de jaren heen heb ik veel sporten geprobeerd, maar ook weer veel aan de kant gezet. En waarom? Zeker niet omdat ik het niet leuk vond, ik kan me niet één sport bedenken waar ik absoluut van baalde. Maar sport en ik leken niet samen te gaan. Ik eindigde op de bank met blessures. Keer op keer heb ik mij afgevraagd wat ik toch verkeerd deed. Ik deed niet anders dan anderen die fluitend door gingen met hun hardlooptraining.

Mijn moeder grapte altijd dat ik meer op mijn handen liep, dan op mijn voeten. Een flexibel turnster, spagaat was voor mij een eitje en je kon me buigen in elke gewenste houding. In de pubertijd kreeg ik last van knieblessures en heb het turnen voorgoed voorbij moeten zeggen. Welke sport ik vervolgens ook uit probeerde, ik moest stoppen of een pauze in lassen voor een blessure. En ik moet bekennen dat het een soort trauma mee bracht. Ik durfde mij niet meer in te schrijven voor teamsport, of sporten waarbij ik elke week aanwezig moest zijn.

Yoga leek een goede optie en ik probeerde verschillende vormen uit. En net als bij turnen… in yoga was ik goed. Binnen een paar maanden, in sommige gevallen zelfs weken, lag ik gebogen in een gevorderde asana. Ik kreeg zoveel complimentjes, van de leerkrachten en leerlingen! Regelmatig werd ik gevraagd iets voor te doen, dat ik werkelijk dacht mijn vorm van beweging gevonden te hebben. De vooruitgang ging gigantisch snel! Maar de pijntjes waren regelmatig voelbaar. Er begon iets in mij te knagen. Ja, ik was heel flexibel en het is ook echt super tof om zo snel een asana te kunnen verdiepen, maar ik miste de psychische diepgang. Het ging me te gemakkelijk af, ik miste de ontwikkeling. De discipline waar over gepraat werd, die had ik blijkbaar niet nodig, maar ik wist van mijzelf dat dat juist voor mij wél een moeilijkheidsgraad was. Toch een beetje gedragen door mijn ego ging ik stug door met yoga, juist omdat het me zo gemakkelijk af ging!

Tot ik twee jaar geleden, door ijzel en sneeuw, viel op mijn stuitje en heiligbeen. Abrupt lag ik weer op de bank. Ik baalde als een stekker, geen yoga, niet werken en veel pijn.
Ik kreeg door de val veel last van mijn SI- gewrichten en kwam zodoende bij een fysiotherapeut terecht, waar ik tot op de dag van vandaag zo dankbaar voor ben!
Deze dame gaf mij inzicht in mijn lichaam. Dat turnen en yoga mij zo gemakkelijk af ging komt door de ruimte binnen mijn gewrichten, het zit als het ware allemaal wat losser aan elkaar als bij een ander. Niks geen topyogi dus, gewoon lichaamsbouw. En de blessures…. Een gevolg van te weinig ondersteuning, te weinig spierkracht om de gewrichten te ondersteunen tijdens klappen en beweging.
Het heeft me even gekost om dit te accepteren. Lees: …. Nog 3 blessures tijdens yoga.
Maar uiteindelijk kon het ego het accepteren dat mijn gevorderde yoga niet zo goed voor mij was. Het deed me ook beseffen dat, ondanks dat yoga heerlijk is, er weinig leerkrachten op de hoogte zijn van deze kwestie. Ik werd gestimuleerd en gestimuleerd om verder te gaan, dieper te gaan, er is niemand geweest die me afremde of enig begeleiding gaf qua mobiliteit en yoga.

En toen?
De visie op sport en bewegen veranderde spontaan! Ik begon te begrijpen waar de blessures vandaan kwamen. Mijn lichaam moest sterker worden, niet leniger, niet flexibeler, dat was het al van nature. Om mijn SI- gewrichten aan te sterken ben ik gaan zwemmen, niet de schoolslag, waarbij de gewrichten zich zijwaarts moeten bewegen, maar borstcrawl. Waarbij er meer van de beenspieren wordt gevraagd. Ik ben niet gestopt met yoga, maar ben mijn individuele weg gaan bewandelen en doe yoga voor balans en kracht. Ik ga altijd maar 60% in de houding en probeer mijn spieren het werk te laten doen en niet te hangen in de gewrichten. Wanneer een leerkracht roept dat ik gemakkelijk verder kan, dan glimlach ik wat en volg mijn eigen gevoel. Nee, dus. Ik streef niet meer naar de gevorderde asana, ik ben me er heel bewust van dat ik een andere weg te gaan heb.

Mobiliteit in de gewrichten en yoga gaan prima samen, maar er is duidelijk een kanttekening bij te zetten. Weinig leerkrachten zijn op de hoogte van (hyper)mobiliteit, laat staan een hypermobiliteitsyndroom of andere erfelijke vormen, waarbij de gewrichten zich nog losser bewegen (deze laatsten zijn wellicht een vorm van mobiliteit om echt professionele begeleiding bij te vragen).
Het is dus zaak je lichaam sowieso te beschermen.

– Kies de rustigere vormen van yoga, bijvoorbeeld Hatha, waarbij je de tijd krijgt je lichaam aan te voelen en je balans te vinden tussen dubbelvouwen en je spieren in zetten.

– Blijf uit de buurt van snelle yoga, zoals bijvoorbeeld Vinyasa. Met name de gezamenlijke lessen Vinyasa gaan te snel. De flow in de les is heerlijk, maar het zorgt er ook voor dat de gewrichten( die nog niet voldoende ondersteuning van de spieren krijgen) teveel belast worden. Vinyasa draait rond de zonnegroet en veelal leun je bijna de gehele les op de armen, in het geval van hypermobiliteit of wat lossere gewrichten is dit te zwaar voor de polsen, ellebogen en schouders. Door de snelheid van de les is het bijna onmogelijk goed bewust te zijn van de balans en je mogelijkheden.

– Ashtanga vraagt veel spieropbouw en discipline, door de repeterende series kun je meditatiever je practise beleven. De beste Ashtanga lessen verlopen individueel of in je eigen tempo, met een leerkracht die jou in jouw proces begeleidt. Ashtanga kan dus een prima yoga stroom zijn, mits je bij jezelf blijft en je eigen weg bewandelt.

– Een vorm van yoga als Pralaya yoga, ook wel eens omgekeerde yoga genoemd, werkt eerst aan de spiergroepen, vóór het de gevorderde asana’s behandelt. Stapje voor stapje werk je naar de volledige asana toe. Je staat dus nooit in de hoofdstand vóór alle bijbehorende spieren het ook daadwerkelijk aan kunnen. Dit is ook zeker een goede optie!

– Vergelijk je niet met anderen, wees je heel bewust van waarom je beweegt en wat het doel is. Hypermobiele mensen zijn niet in de meerderheid. Misschien ben je wel de enige in de les!

– Bespreek je mobiliteit met de leerkracht, ook al heeft hij of zij er weinig weet van, doordat jij aan geeft wat je doelen zijn kan hij of zij je wel beter begeleiden. Het blijft jouw lichaam en dus ook jouw verantwoordelijkheid.
– En kun je de neiging tot jezelf binnenstebuiten vouwen niet onderdrukken, want laten we eerlijk zijn het kan gewoon zo leuk zijn, ga dan nooit voor de volle 200%!
– Een sterk lichaam beschermt de gewrichten, misschien is het voor jou een optie met een fysiotherapeut of fitnesstrainer te werken aan een opbouwend schema.

Rekening houdend met de flexibiliteit van mijn gewrichten heb ik mijn lichaam de kans gegeven sterker te worden. Ik doe inmiddels aan yoga, skaten, zwemmen én zelfs… hardlopen. Dat laatste is een doel, waarvan ik dacht dat ik hem nooit zou bereiken.
Hoe je hardlopen opbouwt met mobiele gewrichten, daar kom ik later nog op terug!

17 Comments

  1. Dank je wel voor je verhelderende blog! Je worstelingen zijn heel herkenbaar. En je tips zijn heel bruikbaar. Ik ben benieuwd naar de hardloopblog, want daar ben ik ook voorzichtig en gecontroleerd mee begonnen. Ik kan wel wat tips gebruiken.

    • Narda, dat is een goede! Die heb ik volledig laten liggen :) Je hebt gelijk, het wordt tijd voor mijn blog over hardlopen!
      Ik beloof je dat ik er snel op terug kom!

  2. Dank je voor het plaatsen van de blog! Ik doe trouwens momenteel niets met yoga, dat vond ik te belastend. Wel doe ik al bijna vijf jaar aan pilates om mijn spieren te versterken. Nu zat ik te kijken of ik yoga erbij wil doen, en dat wordt dan dus volgens jouw blog de rustige variant. En vooral niet dubbel willen liggen. Die valkuil (stoer om lenig te zijn) ben ik gelukkig inmiddels gepasseerd. Gewrichten inkapselen met spieren en minder soepel zijn is belangrijker, is het nieuwe inzicht.

    • Wat goed, Narda! Een zachte Hatha vorm inderdaad, of misschien zelfs wel Restorative Yoga of Kashmir Yoga.
      Het probleem met Yoga is dat je vooraf slecht weet hoe de leerkracht de les draait. De ene Hatha les kan vrij pittig zijn, de andere is heel zacht.
      Goed navraag doen, voor je ergens start, dat maakt het vaak al duidelijk.
      Jouw inzicht is tegenwoordig ook mijn inzicht! En dat vraagt een heel andere benadering… :) Ik ben blij dat ik me nu bewust ben van mijn mobiliteit, het geeft zoveel begrip!
      Leuk om van je te horen! Liefs Cindy

  3. Hey Cindy, Fijn dat je hier aandacht aan besteedt. Ik ben zelf ook erg hypermobiel en daarnaast bovengemiddeld lang. Pralaya yoga is voor mij de manier om op verantwoorde wijze sterk en flexibel te worden. Hoe sterker ik word, hoe flexibeler ik word echter zonder de ligamenten te belasten.
    Als alternatief voor het fysiek uitdagende Pralaya kan Restorative een uitkomst bieden. Voor een ieder die hypermobiel is en restorative gaat doen: zorg dat je altijd gebruikt maakt van de aangereikte en voor handen zijnde props. Doordat je langer in een houding verblijft (zoals bij yin yoga) kan er een constante druk op de ligamenten ontstaan waardoor de hypermobiliteit verergerd. Dus ondersteun altijd de gewrichten.
    Ik raad iedereen aan vooral te focussen op de opbouw van spierkracht en jezelf als kadootje een restorative les te geven.

    • Geweldig Iris!
      Bedankt voor je reactie! Geef jij ook yoga lessen? Er zullen vast mensen interesse hebben in leerkrachten met specifieke ervaring rondom hypermobiliteit ;)

  4. Hi there! Ja ik geef hatha/restorative lessen met een vleugje pralaya in Voorburg! Mensen zijn altijd welkom :)

  5. Wat fijn om te lezen dat je met hypermobiliteit toch nog iets aan Yoga kan doen. Yoga is de enige sport die ik echt leuk vind om te doen, maar vorig jaar werd mij bij de fysiotherapeut verteld dat Yoga uit den boze is omdat ik hypermobiel ben. Ik vind het verhelderend en fijn. Jouw hardloopblog leert mij ook waarom het hardlopen steeds stukloopt op een blessure aan mijn scheen en ik daarom steeds afhaak om te bewegen. Feest der herkenning dit :). Thanks!

    • Graag gedaan, Jacer, dank je wel voor je lieve reactie!
      Bewust worden van je lichaam, that’s all!

  6. Balen, ik heb het net zo naar mijn zin op de Vinyasa yoga…Eindelijk iets waar ik mijn ding kan doen. Een hekel heb ik aan de sporten waar veel van je spierkracht wordt gevraagd. Jarenlang dacht ik dat ik een luie type was, totdat ik erachter kwam dat ik hypermobiel was. (door mijn dochter, die het ook heeft) Maar je hebt ook meerdere degradaties van hypermobiliteit. Ik zal dit artikel meenemen in mijn volgende lessen. Ik vindt het vooralsnog heerlijk….Als het niet meer gaat zal ik naar Iris gaan ;)

    • Zolang het gaat.. gaat het! Je bouwt ook met Vinyasa kracht op en de ene les is de andere niet. Zolang jij geen pijn hebt achteraf kun je het gewoon proberen. Wees je er gewoon bewust van en inderdaad de ene hypermobiliteit is de andere niet!;)

  7. Beste Cindy,
    Ben je bekend met Iyengar-yoga? Voor mij een uitstekende vorm – tot nu toe – om de grenzen van mijn lichaam echt te voelen.. En dan vooral niet over grenzen heen te gaan door de flexibiliteit..
    Enjoy!
    Groetjes,
    Cécile

    • Hi Cécile! Ja Iyengar ken ik ook, inderdaad ook een heel mooie vorm om je lichaam aan te kunnen voelen! Jammer is het alleen dat het op zo weinig plekken te volgen is. Maar het is zeker een goede tip! Dank je wel!

  8. Zeer leerzaam en herkenbaar, allemaal! Het gevoel van sporten met een afwachting van ‘ wanneer gaat het weer mis ‘. Hypermobiliteit… een woord dat ik pas ontdekte en mogelijk net als bij schrijfster de basis van mijn problemen is. Lig momenteel weer in de kreukels; het SI gewricht rechts is door een ongelukje ooit te mobiel geworden en moet regelmatig gecorrigeerd worden. Ook ik was hardleers omtrent de verzorging van omliggende spierweefsels (krachttraining)…. Ik heb van dit artikel geleerd! Mijn dank.

  9. Heel fijn om dit te lezen! Dit moedigt me aan om aan yoga te beginnen. Ik weet nog niet precies welke ik wil gaan doen. Na 12 jaar veel pijn ben ik gisteren onderzocht in het ziekenhuis en is de diagnose gesteld. Ik heb Fibromyalgie en hyper mobiliteit. Sinds 2 maanden terug ben ik door mijn benen gezakt van de spanning en sinds dien kan ik niet meer werken. meditatie werkt helend voor mij, dat is altijd al zo geweest. Daarom dat ik in 2017 wil beginnen met een vorm van yoga om mijn lichaam langzaam aan te sterken. Maar 2017 begint met revalideren voor een lange tijd.

    Heb je misschien nog wat tips waar ik misschien nog op moet letten?
    Ik ben nog een beetje onwetend op dit gebied.

    • Hi Tamara, ik zou in dit geval denken aan restorative yoga of yin yoga, lekker zacht en rustig. Maar ik lees net je andere reactie, dus ik ga je even een mailtje sturen ;)♥

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *